Chęciny

Współrzędne: 50°48'10" N 20°28'02" E50.8027778 20.4672222 (Chęciny)

Chęciny
Herb Chęcin
Województwo	świętokrzyskie
Powiat	kielecki
Gmina  - rodzaj	Chęciny miejsko-wiejska
Prawa miejskie	przed 1325
Burmistrz	Robert Jaworski
Powierzchnia	14,12 km²
Położenie	50° 48'10'' N 20° 28'02'' E
Ludność (2006)  • liczba ludności  • gęstość	4252 301,13 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	41
Kod pocztowy	26-060
Położenie na mapie Polski Chęciny
TERC10 (TERYT)	3263404034
Miasta partnerskie	Gmina Rønde Gmina Schöneck Gmina Jaworow
Urząd miejski3 pl. 2 Czerwca 4 26-060 Chęciny tel. 41 315-10-06; faks 41 315-10-85 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Chęciny – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, ok. 15 km od Kielc, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chęciny. Na terenie obszaru miejskiego Chęcin znajdują się również leżące na północy Zelejowa i Sitkówka.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 4227 mieszkańców.

Pierwsza wzmianka o wsi Chęciny pochodzi z 1275 roku. Prawa miejskie zostały nadane w 1325 roku. Najważniejszym zabytkiem są ruiny zamku królewskiego z przełomu XIII i XIV wieku. Zamek pozostaje ruiną od XVIII wieku.

W pobliżu znajduje się Jaskinia Raj.

Zawartość 1 Gospodarka 2 Komunikacja 3 Turystyka 4 Nazwa 5 Nota historyczna 6 Nota historyczna Żydów w Chęcinach 7 Zabytki 8 Dodatki 9 Sprawdź również 10 Bibliografia 11 Źródła 12 Linki zewnętrzne

Gospodarka

Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłu materiałów budowlanych. W jego okolicach eksploatowany jest wapień, tzw. marmur chęciński. Rozwija się tu także przemysł spożywczy.

Komunikacja

Najbliższa stacja kolejowa znajduje się 7,5 km od miasta w miejscowości Wolica. Do Chęcin kursują autobusy komunikacji miejskiej z Kielc linii 31, a także busy prywatnych przewoźników. W Chęcinach krzyżują się drogi do Kielc, Małogoszcza i Morawicy. Na wschód od miasta biegnie obwodnica na S7.

Turystyka

Miasto położone jest między Pasmem Chęcińskim, a Pasmem Zelejowskim Gór Świętokrzyskich, co zachęca do uprawiania turystyki. Z Chęcin wytyczone są szlaki piesze prowadzące m.in. na Górę Zamkową i do jaskini Raj. W mieście funkcjonują schroniska młodzieżowe. Uzupełnieniem bazy noclegowej Chęcin są gospodarstwa agroturystyczne w pobliskim Korzecku i Starochęcinach i internat w Podzamczu Chęcińskim.

Chęciny są punktem początkowym czerwonego szlaku turystycznego prowadzącego do Kielc, niebieskiego szlaku turystycznego prowadzącego do Łagowa i żółtego szlaku turystycznego prowadzącego do Wiernej Rzeki.

Nazwa

Nazwa notowana od 1275, pierwotnie brzmiała prawdopodobnie Chęcin i oznaczała sam zamek lub samą wieś. Od XIV wieku przybrała formę liczby mnogiej, kiedy zaczęła oznaczać kilka obiektów (zamek, wieś, miasto). Nazwa Chęcin prawdopodobnie pochodzi od niezaświadczonej źródłowo nazwy osobowej *Chęta (Chęcin - własność Chęty) - którego etymologię można wiązać ze słowem chęć^[1]. Według innej etymologii nazwa powstała z pierwotnej Hanczyn(y) i nie ma nic współnego ze słowem chęć i rzekomą nazwą osobową *Chęta^[2].

Nota historyczna

Pierwsze wzmianki o Chęcinach pochodzą z 1275 r. Miasto otrzymało prawa miejskie w I połowie XIV w. W 1331 r. szykujący się do wojny z Krzyżakami Władysław Łokietek zwołał na zamku w Chęcinach zjazd ziem małopolskich i wielkopolskich. Na sejmie tym wielkorządcą w Wielkopolsce ogłoszono królewicza Kazimierza. W 1465 r. miasto zostało doszczętnie zniszczone przez pożar. W tym samym roku król Kazimierz Jagiellończyk na sejmie w Kaliszu ponowił przywilej miejski Chęcin. Pierwotny dokument lokacyjny spłonął. Miasto rządziło się na prawie niemieckim. Aby podźwignąć podupadłe Chęciny w 1487 r. król nadał mieszkańcom prawo do miejscowych kopalń. W 1494 r. przywileje powiększył Jan Olbracht urządzając prawa górnicze na sposób olkuskich. W 1507 r. Chęciny spaliły się ponownie. Prawa miejskie odnowił Chęcinom król Zygmunt I Stary. Miasto było ośrodkiem górnictwa i przemysłu sukienniczego. W Chęcinach wydobywano marmury, srebro, miedź i ołów. W II połowie XVI w. istniał tu zbór kalwiński.

W XVII w. miasto zostało zniszczone podczas rokoszu Zebrzydowskiego. Jeszcze więcej zniszczeń przyniosły wojny szwedzkie i najazd Jerzego II Rakoczego. Miasto zostało przez wojska Rakoczego splądrowane i spalone 1 kwietnia 1657 r. Przez kolejne 4 lata szerzyła się tu zaraza, która do reszty spustoszyła Chęciny. Lustracja z 1660 r. wykazała zaledwie 48 domów, z 341 znajdujących się tu przedtem. Aby podnieść miasto z upadku król Jan Kazimierz ustanowił w 1666 r. przywilej na pięć jarmarków.

W 1764 r. Chęciny przeznaczono na drugie miejsce sądów ziemskich radomskich, dla powiatów: radomskiego, opoczyńskiego i chęcińskiego. W 1795 r. miasto znalazło się w zaborze austriackim. W 1796 r. zlikwidowano powiat chęciński, a w jego miejsce utworzono powiat kielecki. W 1809 r. Chęciny znalazły się w Księstwie Warszawskim, a w 1815 r. w Królestwie Polskim. W odrodzonym w 1918 r. państwie polskim Chęciny były ośrodkiem przemysłu wapienniczego i drzewnego. W latach 1939-1945 znalazły się pod okupacją hitlerowską. Miały tu miejsce masowe egzekucje. Ludność Chęcin prowadziła działalność partyzancką.

Nota historyczna Żydów w Chęcinach

Wzmianka o pierwszych Żydach w Chęcinach pochodzi z 1564. Dopiero jednak w 1581 król Stefan Batory pozwolił im się osiedlać w tym mieście, co potwierdził w przywileju Zygmunt III Waza w 1597. W czasie potopu szwedzkiego prawie cała gmina żydowska została wymordowana przez niekarne oddziały Stefana Czarnieckiego. W połowie XVII kahał chęciński miał własnego rabina, kantora, mełameda, czynny był także żydowski szpital (od 1638). W XIX wieku gmina się rozrosła, zbudowano mykwę, 6 sztybłech, dwa chedery i dom starców. W 1939 ludność żydowska stanowiła 56% mieszkańców Chęcin (2825 osób). W czasie okupacji istniało tu getto dla 4 tysięcy osób.^[3] 1 września 1942 roku Niemcy dokonali deportacji Żydów z chęcińskiego getta do obozu zagłady w Treblince.

Zabytki

• ruiny zamku z II połowy XIII w.,
• późnogotycki kościół parafialny św. Bartłomieja,
• dawny zespół klasztorny franciszkanów,
• barokowy zespół klasztorny klarysek,
• dawny kościół szpitalny,
• mykwa przy ulicy Szkolnej,
• dawna późnorenesansowa synagoga,
• średniowieczny układ ulic i zabudowa z XVI-XIX w.,
• cmentarz żydowski.

Dodatki

• Chęciny są kolebką polskiego parlamentaryzmu. W dniu 26 maja 1331 roku, w święto Św. Trójcy, Władysław Łokietek zwołał wiec do Chęcin. Nie było to zwykłe colloquium generale. Jan Długosz określił ten wiec jako generalis omnium terrarum conventus, co można tłumaczyć jako walny zjazd wszystkich ziem Polski. Nie znamy podobnych określeń wzmiankowanych w źródłach w odniesieniu do innych ówczesnych wieców. Zatem ogólnopolski wiec odbyty w Chęcinach w dniach od 26 maja do 14 czerwca 1331 r. był wydarzeniem szczególnym, które uważane jest przez wielu historyków, począwszy od Jana Długosza, za początek przyszłych sejmów Rzeczypospolitej.

Sprawdź również

Morze Chęcińskie

Bibliografia

• Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880

Źródła

1. ↑ Maria Malec, Słownik Etymologiczny nazw geograficznych Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, ISBN 83-01-13857-2, str 57
2. ↑ Andrzej Bańkowski, Słownik Etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Tom 1 A-K, Warszawa 2002, ISBN 83-01-13016-4, str 129-130
3. ↑ Krakowiak, Beata i inni. 2003. Góry Świętokrzyskie i Sandomierz. Bielsko-Biała: Pascal, ISBN 83-7304-163-X str. 47

Linki zewnętrzne

• Urząd Gminy i Miasta w Chęcinach
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Chęciny w dokumentach archiwalnych

Losowe 3 dowcipy

W lesie rosną różne drzewa, a mianowicie wysokie, średnie i małe.
Śmieszne teksty z zeszytów szkolnych

Przybyłem, zobaczyłem i poszedłem dalej...
Graffiti - teksty i rymy z murów

placki na cynie (kinematogr.)
Śmieszne hasła - Zamień literę lub sylabę w wyrazach...

Wiadomości powiązane z Chęciny

Autobiografia byłego prezydenta: Wałęsa rozprawia się z IPN

Na przełomie października i listopada ukaże się licząca ponad pięćset stron autobiografia Lecha Wałęsy. Były prezydent w ostatniej chwili dopisał do niej fragment odnoszący się do oskarżeń historyków IPN Piotra Gontarczyka i Sławomira Cenckiewicza o jego współpracę z SB - pisze DZIENNIK.

Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article235780/Wale sa_rozprawia_sie_z_IPN.html#reqRss.

Prywatne teatry z reklamami przed spektaklem

Już co szósty z ponad 120 działających w Polsce teatrów ma prywatnych właścicieli. Prywatne sceny utrzymują się głównie z wpływów ze sprzedaży biletów lub wpłat od sponsorów - pisze "Wprost".

Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1833420,11,1,1,,item.htm l.

SLD: Należy oczekiwać konsekwencji ze strony rosyjskiej

- Sukcesu ws. tarczy nie należy przypisywać jednej osobie, gdyż umowa była przygotowywana przez kilka ostatnich ekip rządzących - komentuje Paweł Kowal z PiS. Tymczasem Zbigniew Chlebowski uważa, że negocjacje były bardzo trudne, lecz zostały zakończone sukcesem. PO i PiS są zgodni, że tarcza to sukces. Jedynie SLD uważa, że umowa z Amerykanami wcale Polsce nie pomoże, lecz tylko zaszkodzi w stosunkach z Rosją.

Więcej: http://politbiuro.pl/politbiuro/1,85402,5592300,To _nie_sukces_jednego_czlowieka__tylko_kilku_rzadow. html?skad=rss.

Premier Tusk uratował życie... bezdomnemu kotu

Premier zdobywa kolejny bastion braci Kaczyńskich. - Znany dotąd z zamiłowania do psów Donald Tusk kazał odłowić i wyleczyć wałęsającego się po jego kancelarii kota, a organizacji, która mu w tym pomogła, przyznał w nagrodę dotację - podaje na swoich stronach internetowych TVP Info. Czy wyborcy-kociarze porzucą PiS dla Platformy?

Więcej: http://politbiuro.pl/politbiuro/1,90039,5555667,O_ tym__jak_Donald_Tusk_uratowal_kotka.html?skad=rss.

Ukradli 3 tys. paszportów. Mogą trafić do terrorystów

Trzy tysiące nowych paszportów oraz blankietów wiz brytyjskich skradziono na przedmieściach Manchesteru. Ich wartość ocenia się na 2,5 mln funtów. Zdaniem specjalistów od bezpieczeństwa mogą one zostać wykorzystane przez grupy przestępcze i terrorystyczne - pisze brytyjski dziennik "The Guardian".

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,550 4780,Skradziono_3_tys__paszportow_o_wartosci_2_5_m ln_funtow.html?skad=rss.

W Sejmie wystawa z okazji rocznicy agresji ZSRR na Polskę

Fotografie miejsc pamięci ofiar II wojny światowej oraz pamiątek należących do polskich oficerów pomordowanych przez NKWD w Katyniu składają się na wystawę "Golgota Wschodu", otwartą w Sejmie w 69. rocznicę agresji ZSRR na Polskę

Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1827016,11,1,1,,item.htm l.

Byli esbecy stracą wysokie emerytury: Jarosław Kaczyński poprze PO

Rzadki w naszym kraju przykład zgody ponad podziałami. Szef PiS Jarosław Kaczyński zapowiedział poparcie projektu PO, który dotyczy obniżenia wysokości emerytur byłych funkcjonariuszy służb specjalnych PRL.

Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article233638/Jaro slaw_Kaczynski_poprze_PO.html#reqRss.

Zażywał narkotyki pod klubem. Na oczach policjantów

Na gorącym uczynku zatrzymali wywiadowcy z warszawskiej Woli młodego mężczyznę zażywającego kokainę. 25-latek chciał "wzmocniony" pobawić się w nocnym klubie. Policjanci znaleźli przy nim kolejną porcję kokainy oraz tabletki extasy.

Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80273,576 8749,Wciagal_koke_pod_klubem__Nie_wiedzial__ze_na_ oczach.html?skad=rss.

Zakończył się Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru

Przy pomniku - Grobie Nieznanego Sybiraka w Białymstoku zakończył się dziś po południu 8. Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru, w tym roku upamiętniający matki- sybiraczki. Według policji, wzięło w nim udział 10 tys. osób z kraju i zagranicy.

Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1823607,11,1,1,,item.htm l.

Skrajni prawicowcy: najlepsze co Geremek zrobił, to wziął i się zabił

"Dziennik Wschodni": najlepsze, co zrobił dla Polski to wziął i się zabił - tak szarga pamięć o prof. Bronisławie Geremku jeden z bohaterów filmu nakręconego przez pochodzącego z Lubelszczyzny skrajnego prawicowca Eugeniusza Sendeckiego. Trzyminutowy film nosi tytuł "Wykopanie Bronisława Geremka z Powązek".

Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1840471,11,1,1,,item.htm l.



SN - Marketing w praktyce - Pedagogika medialna - Apartamenty kołobrzeg - Siła wiatru - dowcipy
EL
GL quentin - Polityka - adrencit - jakistev - keira - denma - azot - Radziwiłł Krzysztof Mikołaj - Radziwiłł Krzysztof Mikołaj - strony dla dzieci



Chiny coraz intensywniej szpiegują USA przez internet

Chiny coraz intensywniej szpiegują przez Internet amerykański rząd i przedsiębiorstwa - stwierdzili waszyngtońscy eksperci. O zagrożeniach płynących z komputerowego wywiadu mówi specjalny raport przesłany kongresmenom.

30% Polaków: korporacje źle traktują pracowników

Dwie trzecie Polaków uważa, że korporacje mogą kreować pozytywne zmiany społeczne ponoszą za nie taką samą odpowiedzialność jak rządy państw - pokazuje badanie przeprowadzone na zlecenie Euro RSCG Sensors. Z drugiej strony ponad 30% ankietowanych jest zdania, że wielkie firmy źle traktują pracowników i nie dzielą się z nimi odpowiednio zyskami.

Serwis internetowy Yahoo! szuka nowego dyrektora

Yahoo!, jeden z największych serwisów internetowych, szuka nowego dyrektora wykonawczego spółki - poinformowały jej władze. Z tej funkcji odejdzie bowiem, po prawie półtora roku jej pełnienia, współtwórca Yahoo! Jerry Yang.

Reklama wkracza do gry

Billboardy z promocyjnymi hasłami, a nawet plakaty wyborcze zaatakują cię, gdy tylko podłączysz konsolę. Gry długo opierały się reklamom i właśnie przestały.

G:3,M:0,Y:5